Een volle samenleving

En dan bedoel ik niet eens vol in de zin van het aantal mensen, maar vol in de zin van vol rituelen, spiritualiteit, gewoontes, religie en (bij)geloof. Soms zeggen wij wel eens wat is Nederland (of misschien wel het hele westen) toch een lege samenleving, kleurloos. Het meeste wordt achter gesloten deuren gedaan, de kerken, de moskee, begrafenissen en crematies. Alles is erg ingetogen en je moet vooral niet te gek doen. Dat is deels de aard van het volk maar ook deels het verdwijnen van geloof en het afnemen van het geloof in rituelen die bij dat of een ander geloof horen. Het is een vraag die in een van mijn notitieboekjes staat die ik altijd meeneem en hopelijk kan ik dat nog eens uitpluizen, hoe komt het dat het in het Oosten/Azie zo vol is met rituelen en alles midden op straat. Ik ben er in ieder geval achter dat de gemiddelde Indier zich (bijna) nergens voor schaamt. Dat komt misschien door ruimtegebrek, wellicht ook door de aard van de mensen, maar bidden of bepaalde rituelen uitvoeren midden op straat is hier heel gewoon. Als je hier rondloopt zie je de mooiste dingen, het mooiste vind ik nog steeds de zon puja (ritueel van zonaanbidding, de zon is ook een god), je ziet dan iemand staan richting de zon met de ogen gesloten met in de handen een koperen potje met water; dat water wordt onder het uitspreken van een gebed of mantra (dat weet ik niet precies) leeggegoten. Prachtig!

Andere voorbeelden is het aanraken van een koe als je er langsloopt, het aanraken van je mond en daarna je hart als je langs een tempel loopt, bepaalde dingen die wel of niet mogen als je thuis danwel in de tempel je god gaat vereren (maar deze geloven en gewoontes verschillen weer per persoon). En dan heb ik het nog niet eens over het uitbundig op straat vieren van allerlei festivals met optochten en dansen, evt vasten, breken van de vast etc. Allemaal dingen die vaak al honderden of misschien duizenden jaren bestaan. Een paar weken geleden reed ik hier in de buurt weer tegen een piercing festival aan van zuid-Indiase Hindus (vorig jaar heb ik een foto gepost van een man die aan haken aan een paal hing, dat was hetzelfde festival). Eerlijk gezegd voelde ik af en toe wat afkeer want het zijn geen kleine naalden die gebruikt werden. Maar het is zo geweldig om tegen dit soort dingen aan te lopen en dan ook nog enthousiast onthaald worden want ze vinden het prachtig dat je komt kijken.

onder tromgeroffel en gedans worden deze mensen klaargemaakt voor de piercing

deze naald is al behoorlijk, maar valt nog mee...

dit is meer een soort speer die door de wangen wordt gepierced

en dit is het resultaat

En een kort filmpje, aan het eind wordt een meisje meegenomen om gepierced te worden.

Een andere religie die vooral binnen India bestaat (en hier ook ontstaan is) is het Jain geloof, het jainisme. Ik probeer het in het kort uit te leggen. Jainisme is ontstaan als een reactie op het kastensysteem en de rituelen uit het Hindoeisme Het is vergelijkbaar met het Boedhisme maar het is een stuk strenger. Jainisten geloven in totale geweldloosheid (ahimsa) jegens alles wat leeft. Ze geloven dat vrijheid (moksha) bereikt kan worden door een volledig pure ziel. Ze moeten leven naar 5 geboden (de laatste twee zijn voor monniken): geweldloosheid (ahimsa), niet liegen (satya), niet stelen (asteya), celibair zijn (brahmacarya) en volledig niet gehecht zijn aan wat dan ook, niets bezitten, niet gehecht zijn aan mensen (aparigraha). De geweldloosheid neemt voor hele orthodoxe jainisten best extreme vormen aan, ze hebben altijd een mondkapje voor (anders adem je levende, miniscule wezens in) en ze hebben een soort bezem bij zich waarmee ze de straat voor zich schoonvegen zodat ze niet op een beestje gaan staan. Een uniek ritueel uit het jainisme is sallekhana, een heilige vast tot de dood er op volgt. Als je voelt dat je dood er aan komt en je hebt aan al je verplichtingen voldaan, dan ga je steeds minder eten totdat je sterft. Dit proces kan jaren duren. Een tijdje geleden stond een artikel in de krant over een paar mensen in Mumbai die in het proces van sallekhana zitten. Onvoorstelbaar aan een kant, ook wel indrukwekkend maar het klinkt ook wel naar. Er is nog veel meer te vertellen over jainisme maar dan wordt het een hele lezing en dan haken jullie wellicht af. Even googlen maar als je meer wilt weten.

Tot slot, om bij hetzelfde onderwerp van spiritualiteit te blijven, vorig weekend zijn we in Varanasi geweest, iets wat we heel graag wilden zien. Varanasi is een hele oude, een van de zeven -geloof ik- heilige steden van India en het hart van het hindoeisme. Varanasi ligt aan de Ganges rivier; Hindu pilgrims gaan er naar toe om in een van de vele ghats aan de rivier te baden om zo alle zonden af te wassen, een familielid te cremeren of te sterven (en mensen doen er ook de was maar dat heeft niets met religie te maken )De (overigens overigens zwaar vervuilde) Ganges rivier wordt gezien als de rivier van verlossing, een symbool van hoop. Er zijn ongeveer 80 ghats, dat zijn trappen langs de rivier, waarvan een paar bestemd zijn voor crematies. En dat is dan open en bloot, op een hoop hout. Dat hout is er in verschillende soorten en afhankelijk van de overledene wordt het hout afgewogen en dat, samen met het soort hout, bepaalt de prijs. (Sandalhout is het duurst). Deze crematies worden gedaan door een familie uit de Dalit kaste (onaanraakbaren), de DomRajas, en dat is denk ik de enige rijke Dalit familie in India. De armen kunnen zich in een andere ghat electrisch laten cremeren. Het mooie is, omdat alles hier open en bloot is en we sowieso al het een en ander gewend zijn, bijna niets is nog (te) vies of eng. We hebben een crematie gezien, het lijk was al verkoold, dat wel, maar het was eigenlijk heel mooi, heel sereen. Foto’s maken mag alleen op afstand:

Manikarnika Ghat (burning ghat)

Kinderen onder de 10 jaar worden niet gecremeerd, die worden gezonken in de rivier. Dit geldt ook voor zwangere vrouwen. Mensen met lepra mogen ook niet worden gecremeerd. Mensen die overlijden door een slangenbeet worden ook niet gecremeerd, die worden op een vlot op het water gelegd voor het geval ze nog tot leven komen (dit hebben we niet gezien). Als er iemand gecremeerd wordt staat er altijd een gezinslid bij die wacht tot het lichaam helemaal is verast. Er blijft blijkbaar nog een botje over (ben even kwijt welke) en dat wordt in de Ganges gegooid. We zagen naast de crematie ghat nog mensen in het water bezig, we dachten dat ze aan het baden waren, maar die zijn op zoek naar goud en zilver (sieraden of vullingen) van de gecremeerde. Zo heeft iedereen in India zijn niche waar hij of zij wat geld mee verdient.

Terug naar ons bezoek aan de stad, we hebben een paar tempels bezocht en gewandeld door de oude stad, maar het mooiste wat je kunt doen als je in Varanasi bent is met zonsopgang of -ondergang de rivier op en de sunrisepuja (zonaanbidding) of avond aarti (avonddienst) bijwonen; je kunt dan evt een kaarsje (diya) in de Ganges te water laten. Wij hebben de zonsopgang gedaan dus om 5.30 zaten we in ons bootje en dat was prachtig. De opkomst van de zon, nog nooit zo mooi geweest. De puja langs de rivier, mensen die yoga doen, pilgrims die baden, de crematies (dat gaat 24 uur per dag door) en tussendoor wordt hier en daar de was gedaan. De stad kleurde prachtig goudgeel in het ochtendlicht. We waren op de moeder Ganges in Varanasi, het kloppend hart van het Hindoeisme, het toppunt van India, India op zijn indiaast. Prachtig.

wandelen in de smalle straatjes van de oude stad

ons kaarsje in de Ganges

de zon

sunrise puja (zie ook man in het midden)

sunrise yoga

drukte

mooi gekleurd door de zon

Indiaas improvisatietalent: tv kijken op de boot

wassen of baden... (of allebei)

Tot slot nog een filmpje van de sunrise puja, om een beetje sfeer te proeven:

En India is niet India zonder disco, ook bij zonsopkomst in Varanasi :