Diya

- Posted using MobyPicture.com

When one thing ends…

something else begins.

Deze zin kwam ik een tijdje geleden tegen, ik heb ‘m opgeschreven en af en toe zeg ik ‘t tegen mezelf. ‘We zoeken gewoon een nieuwe uitdaging, er zijn heus wel positieve punten en voordelen van de terugkeer naar Nederland’. Maar wat is het afscheid moeilijk! Er zijn momenten dat we het hier best even gehad hebben met de hitte, de chaos, de herrie, de stank. Maar die momenten zijn schaars en vaak maar van korte duur. Want wat is dit een geweldige stad, wat een mooi land, wat een prachtige mensen! Het zijn voornamelijk de mensen die het leven hier zo bijzonder maken en die je op de momenten dat je het even geschoten hebt er meteen weer uit halen met een lach zoals ik ze alleen maar in India heb gezien. En dan zijn het de bijzondere dingen die je hier elke dag ziet; raar, mooi, naar, indrukwekkend of allemaal tegelijk. Maar hoezeer alles in je lichaam zich verzet tegen het aankomende vertrek, het is onafwendbaar. Het zit er op, we moeten terug.

Anderhalf jaar, het is omgevlogen. Het lijkt net of we nog maar een paar maanden hier zijn. Alhoewel, als je alles laat passeren wat we allemaal hebben gezien en gedaan, dan lijkt het veel langer. Als we terugdenken aan de tijd dat we nadachten wel of niet naar Mumbai, dan denken we waarom hebben we daar uberhaupt over gepiekerd!? Maar goed, dat is achteraf makkelijk praten. We zijn ontzettend blij dat we het gedaan hebben, dat we dit hebben mogen meemaken. Dat we India hebben gezien, anders waren we er misschien wel nooit geweest en dat is echt een gemiste kans! Het is een ontzettend indrukwekkend land en voor ons erg leerzaam geweest. Ik heb wel eens gezegd, hier kan geen psycholoog tegenop. India relativeert, verdiept en brengt je terug naar de basis; nou ja goed, dat geldt voor ons, er zijn er ook genoeg die hier gillend wegrennen. Het heeft ons in ieder geval laten zien hoe relatief alles is; hoe gezegend (maar ook verwend) we zijn in het Westen; dat er is meer in het leven dan mooie auto’s, een grotere tv, de nieuwste telefoon; hoezeer wij alles maar voor lief nemen; hoe oneerlijk het vaak verdeeld is; hoe krachtig de mens kan zijn; hoe blij ik ben dat we gezond zijn, te eten hebben, ons kind naar school kan en als we ziek zijn gaan we naar de dokter; hoe weinig zin het heeft om je overal zo druk over te maken; om meer te leven met de dag en je over te geven aan (vul dit zelf maar in naar behoeven: een hogere macht, een god, …), alles komt, uiteindelijk, wel goed.

Dat laatste vind ik echt de mooiste les die ik hier geleerd heb, maar het schetst ook een verschil in cultuur en een verschil in welvarendheid. Bij ons (en dan bedoel ik het Westen) is alles tot in de puntjes geregeld. Mensen komen afspraken na, de trein rijdt zo en zo laat, de tram komt elke 6 minuten, als je iets wilt verbouwen moet je deze stappen doorlopen, en ga zo maar door. We zijn ontzettend planmatig en dat neemt met de jaren toe. Een afspraak maken met vrienden, graag 6 weken van tevoren! Er zijn arbowetten, geluidshinderwetten, veiligheidsnormen, noem maar op. Ik wil niet zeggen dat dat niet goed is, maar wat het wel inhoudt is dat we ontzettend op de minuut leven. Als er iets vanaf geweken wordt is er stress. En het moet wel precies zo! Waar we hier erg aan moesten wennen is dat er niet geinformeerd wordt, je wordt niet op de hoogte gehouden. In het begin raakten we in de stress, en wat nu? Wat gebeurt er nu, komt het wel goed, en wanneer dan? Gaandeweg merkten we (mede door het legendarische improvisatietalent van de mensen hier) dat alles wel goed komt en dat is heerlijk. Wat scheelt het veel energie als je je daar niet steeds meer druk over hoeft te maken of mee bezig te zijn. Het geeft ook een positievere kijk op het leven; het loopt zoals het moet lopen en alles komt linksom of rechtsom wel goed. Dus hoe zwaar dit afscheid ook is, er is vaak een stemmetje wat zegt, zo moet het nu, alles komt wel goed.

Ik hoop dat jullie niet allemaal zijn afgehaakt inmiddels

Tot slot, we moeten natuurlijk wel even evalueren, nog een paar dingen op een rijtje:

Anne is inmiddels een halve Mumbaikar:
Haar ‘favorite’ is idli, chapati en rijst. Als ik vraag ‘wat heb je op school gegeten’ is het meestal: rice, chapati en dal.
Ze kan een goeie wiggle vergezeld van ‘Ha!’ (ja)
Ze valt in slaap in de rickshaw.
Praat Engels met een Indiaas accent en dat sluipt sinds kort ook door in het Nederlands.
Heeft een paar duidelijke Indiase handgebaren opgepikt, bijvoorbeeld als ze iets niet wil of als ze een rickshaw tot stilstaan wil manen bij het oversteken. Ze kan ook erg effectief de koopmannetjes bij het autoraam wegwuiven.
Kijkt niet meer op of om van chaos, herrie of getoeter. Vuurwerk blijft echter een lastig punt
We luisteren voornamelijk naar lokale muziek dus ze zingt Bollywood hits en vindt eigenlijk alleen die muziek maar leuk.

Wat zullen we allemaal missen:
De zon! Ze is er elke dag en kleurt alles zo mooi okergeel.
Elke dag slippers en blote benen. Wat een vrijheid om niet steeds na te hoeven denken over truien en jassen en paraplu.
De mensen.
De wiggle! Ooh, de wiggle…
Kinderen vinden ze hier fantastisch, je voelt je dus eigenlijk nooit opgelaten omdat je een kind met je meezeult; geen afkeurende blikken.
Alles wat je hier ziet, elke dag weer. De verwondering en lol die we om zoveel dingen hier hebben gehad; de chaos, dat de mensen in de grootste herrie kunnen bellen, hoe de rickshaw chauffeur een geimproviseerde handsfree set heeft gemaakt door z’n mobiel om z’n hoofd te binden, dat je wasmachine met plakband wordt gerepareerd en ga zo maar door.
De kleuren, de geuren.
Het gevoel dat je meer leeft omdat je meer meemaakt.
Het gemak van leven hier (en ik besef me dat dat niet voor iedereen hier geldt), alles kan worden thuisgebracht, arbeid is goedkoop en iedereen wil, dus wat je maar wilt het wordt geregeld, je boodschappen worden ingepakt, de dokter is 24 uur per dag bereikbaar, in het ziekenhuis kun je meteen terecht en je hoeft geen week te wachten op de uitslag etc etc …
Het vakantiegevoel; door het klimaat maar ook omdat je in een vreemd land bent, ga je veel bekijken en daardoor heb je een bijna aanhoudend vakantiegevoel.
Goedkope boeken; nou ja, eigenlijk zijn veel dingen hier voor ons goedkoop en dat is ook best makkelijk.
De leefgeluiden van hier in de buurt honden, gekletter van huisraad, geroep van de koopman, geiten, schapen, tempelbellen, oproep van de imam, getrommel…
En eigenlijk nog meer.

Wat zullen we niet missen:
De luchtvervuiling hier in de stad.
De stank vooral die van drogende (dus rottende) vis en riool.
De ontzettend smerige wc’s, het aantal redelijk frisse wc’s is hier zeer, zeer schaars.
Het gebrek aan hygiene waardoor we de nodige maagproblemen hebben gehad en al die lekkere foodstalletjes op straat links hebben laten liggen.
Het verkeer (en dat geldt vooral voor van en naar werk rijden).

En dan nog even een top-zoveel lijstje van dingen die we hier hebben gezien:
Varanasi
Rajasthan en dan vooral het Amber fort in Jaipur en natuurlijk de Taj Mahal
Fort Kochi

Voor Mumbai in onwillekeurige volgorde:
Borivali national park in de monsoon.
Kotachi Wadi.
Alle markten.
Babulnath temple.
Dharavi (sloppenwijk) tour.
Eigenlijk de hele stad zelf, het is een grote bezienswaardigheid.

Mumbai is ons thuis geworden en dat moeten we nu verlaten. We hebben veel van India gezien, maar er is nog veel meer. We komen terug, dat is een ding wat zeker is, want het gaat onder je huid en in je hart zitten dit land. In de Lonely Planet India, daar staat het precies goed geschreven, het gaat zo:

“India will jostle your entire being and no matter where you go or what you do, it’s a place you’ll never forget”

When one thing ends, something else begins… Ons India avontuur eindigt hier, maar een nieuw avontuur wacht; voordat we teruggaan naar Amsterdam, gaan we eerst via Hong Kong naar Australie! Voor jullie als lezer eindigt hier mijn weblog over India/Mumbai (alhoewel, pin me er niet op vast ik ben over India eigenlijk nog niet uitgeschreven), maar begint wellicht een reisverslag over Australie. Leuk dat jullie al die tijd hebben meegelezen!

Vooruitgang (?)

Een paar weken geleden is er een belangrijke wet in werking getreden in India die kinderen tussen 6 en 14 jaar van verplicht, gratis onderwijs moet gaan voorzien. Groot nieuws, mooi nieuws ook. Ik geloof er heilig in dat onderwijs de sleutel is om de spiraal van armoede te doorbreken. Daarnaast, kinderen moeten kind kunnen zijn. Er zijn er hier zo veel die geen jeugd hebben omdat ze al jong aan het werk moeten, of erger nog, bedelen. En die, net als hun ouders, dus niet leren schrijven en lezen. Ik weet ook dat dit dubbel is; als je geen cent te makken hebt, op straat leeft, elke extra rupee is mooi meegenomen. Waarom (en hoe) zou je je kind naar school sturen….

Een vraag die meteen bij mij opkwam toen ik over deze wet las is, hoe gaan ze dit doen? Een land van 1,2 miljard mensen met zoveel armoede, analfabetisme, ondervoeding etc. Hoe haal je de kinderen van de straat? Hoe verplicht je de ouders hun kind naar school te sturen? Een boete heffen heeft geen zin, van een kale kip kun je niet plukken. Maar goed, laten we niet te negatief doen, dit soort dingen kosten tijd helemaal in een land als dit, met zoveel inwoners. Het begin is er, de wet is er. Maar het speelt wel door m’n hoofd, alle straatkinderen die je nog steeds ziet, je vraagt je af ‘wie stuurt dat kind naar school, wie zorgt ervoor dat hij of zij krijgt waar hij recht op heeft?’

Vooruitgang is een lastig iets. Iedereen moet naar school kunnen, iedereen moet recht hebben op (dezelfde) gezondheidszorg. Vooruitgang betekent echter ook vaak het verdwijnen van oude ambachten, bepaalde charmes die een land of stad heeft. Het betekent ook vaak massa van MacDonalds, westerse merken, grote malls, mensen die dikker worden, criminaliteit, verslavingen, verspilling. Is dat vooruitgang of achteruitgang!? En daarnaast de vraag over India die meer mensen zich stellen, hoe krijg je alle lagen mee, wordt het gat tussen arm en rijk niet alleen maar groter?

Dat er nog een lange weg te gaan is is duidelijk als je de krant leest; er worden op veel plekken nog middeleeuwse praktijken op na gehouden. Soms mooie rituelen, soms vreselijke dingen als moord om een bruidsschat of het doodslaan van een dalit omdat hij aan dezelfde kant van de weg loopt. Waarmee ik ook wil zeggen, je wilt dat een land vooruit gaat, maar de mooie rituelen moeten blijven bestaan, maar de (in onze ogen) achterlijke gewoontes moeten verdwijnen. Selectieve vooruitgang dus. Kan dat? Moeilijk.

Vandaag stond dit bericht in de krant over een hulp van 12 (ja je leest het goed) die zichzelf in brand heeft gestoken na jarenlange ellende:

http://bit.ly/d1w8Do

Dat is ook India, helaas. Het tewerkstellen van veel te jonge kinderen. En in dit geval ook nog mishandeld. Walgelijk.

Een volle samenleving

En dan bedoel ik niet eens vol in de zin van het aantal mensen, maar vol in de zin van vol rituelen, spiritualiteit, gewoontes, religie en (bij)geloof. Soms zeggen wij wel eens wat is Nederland (of misschien wel het hele westen) toch een lege samenleving, kleurloos. Het meeste wordt achter gesloten deuren gedaan, de kerken, de moskee, begrafenissen en crematies. Alles is erg ingetogen en je moet vooral niet te gek doen. Dat is deels de aard van het volk maar ook deels het verdwijnen van geloof en het afnemen van het geloof in rituelen die bij dat of een ander geloof horen. Het is een vraag die in een van mijn notitieboekjes staat die ik altijd meeneem en hopelijk kan ik dat nog eens uitpluizen, hoe komt het dat het in het Oosten/Azie zo vol is met rituelen en alles midden op straat. Ik ben er in ieder geval achter dat de gemiddelde Indier zich (bijna) nergens voor schaamt. Dat komt misschien door ruimtegebrek, wellicht ook door de aard van de mensen, maar bidden of bepaalde rituelen uitvoeren midden op straat is hier heel gewoon. Als je hier rondloopt zie je de mooiste dingen, het mooiste vind ik nog steeds de zon puja (ritueel van zonaanbidding, de zon is ook een god), je ziet dan iemand staan richting de zon met de ogen gesloten met in de handen een koperen potje met water; dat water wordt onder het uitspreken van een gebed of mantra (dat weet ik niet precies) leeggegoten. Prachtig!

Andere voorbeelden is het aanraken van een koe als je er langsloopt, het aanraken van je mond en daarna je hart als je langs een tempel loopt, bepaalde dingen die wel of niet mogen als je thuis danwel in de tempel je god gaat vereren (maar deze geloven en gewoontes verschillen weer per persoon). En dan heb ik het nog niet eens over het uitbundig op straat vieren van allerlei festivals met optochten en dansen, evt vasten, breken van de vast etc. Allemaal dingen die vaak al honderden of misschien duizenden jaren bestaan. Een paar weken geleden reed ik hier in de buurt weer tegen een piercing festival aan van zuid-Indiase Hindus (vorig jaar heb ik een foto gepost van een man die aan haken aan een paal hing, dat was hetzelfde festival). Eerlijk gezegd voelde ik af en toe wat afkeer want het zijn geen kleine naalden die gebruikt werden. Maar het is zo geweldig om tegen dit soort dingen aan te lopen en dan ook nog enthousiast onthaald worden want ze vinden het prachtig dat je komt kijken.

onder tromgeroffel en gedans worden deze mensen klaargemaakt voor de piercing

deze naald is al behoorlijk, maar valt nog mee...

dit is meer een soort speer die door de wangen wordt gepierced

en dit is het resultaat

En een kort filmpje, aan het eind wordt een meisje meegenomen om gepierced te worden.

Een andere religie die vooral binnen India bestaat (en hier ook ontstaan is) is het Jain geloof, het jainisme. Ik probeer het in het kort uit te leggen. Jainisme is ontstaan als een reactie op het kastensysteem en de rituelen uit het Hindoeisme Het is vergelijkbaar met het Boedhisme maar het is een stuk strenger. Jainisten geloven in totale geweldloosheid (ahimsa) jegens alles wat leeft. Ze geloven dat vrijheid (moksha) bereikt kan worden door een volledig pure ziel. Ze moeten leven naar 5 geboden (de laatste twee zijn voor monniken): geweldloosheid (ahimsa), niet liegen (satya), niet stelen (asteya), celibair zijn (brahmacarya) en volledig niet gehecht zijn aan wat dan ook, niets bezitten, niet gehecht zijn aan mensen (aparigraha). De geweldloosheid neemt voor hele orthodoxe jainisten best extreme vormen aan, ze hebben altijd een mondkapje voor (anders adem je levende, miniscule wezens in) en ze hebben een soort bezem bij zich waarmee ze de straat voor zich schoonvegen zodat ze niet op een beestje gaan staan. Een uniek ritueel uit het jainisme is sallekhana, een heilige vast tot de dood er op volgt. Als je voelt dat je dood er aan komt en je hebt aan al je verplichtingen voldaan, dan ga je steeds minder eten totdat je sterft. Dit proces kan jaren duren. Een tijdje geleden stond een artikel in de krant over een paar mensen in Mumbai die in het proces van sallekhana zitten. Onvoorstelbaar aan een kant, ook wel indrukwekkend maar het klinkt ook wel naar. Er is nog veel meer te vertellen over jainisme maar dan wordt het een hele lezing en dan haken jullie wellicht af. Even googlen maar als je meer wilt weten.

Tot slot, om bij hetzelfde onderwerp van spiritualiteit te blijven, vorig weekend zijn we in Varanasi geweest, iets wat we heel graag wilden zien. Varanasi is een hele oude, een van de zeven -geloof ik- heilige steden van India en het hart van het hindoeisme. Varanasi ligt aan de Ganges rivier; Hindu pilgrims gaan er naar toe om in een van de vele ghats aan de rivier te baden om zo alle zonden af te wassen, een familielid te cremeren of te sterven (en mensen doen er ook de was maar dat heeft niets met religie te maken )De (overigens overigens zwaar vervuilde) Ganges rivier wordt gezien als de rivier van verlossing, een symbool van hoop. Er zijn ongeveer 80 ghats, dat zijn trappen langs de rivier, waarvan een paar bestemd zijn voor crematies. En dat is dan open en bloot, op een hoop hout. Dat hout is er in verschillende soorten en afhankelijk van de overledene wordt het hout afgewogen en dat, samen met het soort hout, bepaalt de prijs. (Sandalhout is het duurst). Deze crematies worden gedaan door een familie uit de Dalit kaste (onaanraakbaren), de DomRajas, en dat is denk ik de enige rijke Dalit familie in India. De armen kunnen zich in een andere ghat electrisch laten cremeren. Het mooie is, omdat alles hier open en bloot is en we sowieso al het een en ander gewend zijn, bijna niets is nog (te) vies of eng. We hebben een crematie gezien, het lijk was al verkoold, dat wel, maar het was eigenlijk heel mooi, heel sereen. Foto’s maken mag alleen op afstand:

Manikarnika Ghat (burning ghat)

Kinderen onder de 10 jaar worden niet gecremeerd, die worden gezonken in de rivier. Dit geldt ook voor zwangere vrouwen. Mensen met lepra mogen ook niet worden gecremeerd. Mensen die overlijden door een slangenbeet worden ook niet gecremeerd, die worden op een vlot op het water gelegd voor het geval ze nog tot leven komen (dit hebben we niet gezien). Als er iemand gecremeerd wordt staat er altijd een gezinslid bij die wacht tot het lichaam helemaal is verast. Er blijft blijkbaar nog een botje over (ben even kwijt welke) en dat wordt in de Ganges gegooid. We zagen naast de crematie ghat nog mensen in het water bezig, we dachten dat ze aan het baden waren, maar die zijn op zoek naar goud en zilver (sieraden of vullingen) van de gecremeerde. Zo heeft iedereen in India zijn niche waar hij of zij wat geld mee verdient.

Terug naar ons bezoek aan de stad, we hebben een paar tempels bezocht en gewandeld door de oude stad, maar het mooiste wat je kunt doen als je in Varanasi bent is met zonsopgang of -ondergang de rivier op en de sunrisepuja (zonaanbidding) of avond aarti (avonddienst) bijwonen; je kunt dan evt een kaarsje (diya) in de Ganges te water laten. Wij hebben de zonsopgang gedaan dus om 5.30 zaten we in ons bootje en dat was prachtig. De opkomst van de zon, nog nooit zo mooi geweest. De puja langs de rivier, mensen die yoga doen, pilgrims die baden, de crematies (dat gaat 24 uur per dag door) en tussendoor wordt hier en daar de was gedaan. De stad kleurde prachtig goudgeel in het ochtendlicht. We waren op de moeder Ganges in Varanasi, het kloppend hart van het Hindoeisme, het toppunt van India, India op zijn indiaast. Prachtig.

wandelen in de smalle straatjes van de oude stad

ons kaarsje in de Ganges

de zon

sunrise puja (zie ook man in het midden)

sunrise yoga

drukte

mooi gekleurd door de zon

Indiaas improvisatietalent: tv kijken op de boot

wassen of baden... (of allebei)

Tot slot nog een filmpje van de sunrise puja, om een beetje sfeer te proeven:

En India is niet India zonder disco, ook bij zonsopkomst in Varanasi :

Mumbai’s many personalities

Mumbai is een stad vol contrasten, dat heb ik al eens eerder geschreven. Het blijft ons verbazen en vaak is bizar het enige woord wat in ons opkomt als je een sloppenwijk naast een 5-sterren hotel ziet of een grote SUV die langs een gezin zoeft dat op straat woont. Het contrast van deze stad kan niet beter worden weergegeven dan deze foto die ik nam vanaf de Bandra Worli sealink:

Worli vanaf sealink

Er stond een tijdje geleden een stukje over in de krant, erg interessant en erg herkenbaar. Het gaat over de vele gezichten van Mumbai die nogal confronterend zijn (of zoals het in het stukje staat very in-your-face). Voor iemand die net in Mumbai is aangekomen zijn de contrasten vaak niet te bevatten en voor sommigen angstaanjagend. De schrijver van het stukje zegt ook dat je wel erg stevig in je schoenen moet staan om vanaf een straat vol sloppen en hutjes waar kinderen in vodden spelen tussen voorbijrazend verkeer, een spiksplinternieuw winkelcentrum binnen te stappen vol merkkleding. En vervolgens een bedrag af te rekenen ter hoogte van het complete maandsalaris van het meisje achter de kassa… Voor nieuwkomers (maar ook voor ons die al een tijdje hier wonen) is het onbegrijpelijk hoe die twee werelden naast elkaar kunnen bestaan zonder uitbarstingen van geweld; iets wat Carel en ik ons ook af en toe afvragen. Hier is de link naar de volledige column voor degenen die het interessant vinden om helemaal te lezen:

http://bit.ly/ct1loj

Terwijl de stad dweilt met de kraan open om de sloppen ‘op te ruimen’, worden er tegelijkertijd allerlei projecten uit de grond gestampt die de stad een modern aanzien moeten geven en die o.a. mee moeten helpen bij het verlichten van de verkeersdruk. Zo wordt er momenteel o.a. gebouwd aan de eerste fase van een monorail, de eerste fase van de metrorail van oost naar west Mumbai, de belangrijke Mithi rivier wordt verbreed en uitgediept, er komen allerlei fly-overs en zg walkways (een verhoogd looppad). Dit moet allemaal eind van dit jaar klaar zijn. De stad wordt er naar onze mening niet mooier op want al die metrolijnen en fly-overs leveren alleen maar beton beton en beton op.

Om het contrast nog even te illustreren met een ander voorbeeld, India heeft het hoogste aantal gevallen van lepra ter wereld stond laatst in de krant. Dit is ook iets waar je best van schrikt als je het voor het eerst ziet. Ik kende het alleen van geschiedenisles op school; in Mumbai zie je het in het echt. En vandaag stond nog dit in de krant: meer dan de helft van de bevolking in India heeft geen toegang tot een toilet en moet het dus ergens buiten doen (wat niet alleen stank en viezigheid oplevert maar ook allerlei -soms dodelijke- ziektes). Intussen ik schreef het laatst ook al, opent het ene na het andere 5-sterren hotel haar deuren, kun je een Rolls Royce aanschaffen bij de RR showroom in de glimmende Atria mall, zie je het aantal Audi’s en BMW’s op straat toenemen, en ga zo maar door.

Magical Mumbai

Wat blijft dit toch een geweldige stad. Natuurlijk, er is veel ellende, viezigheid en rotzooi, maar toch overheerst het opgewonden gevoel wat ik meestal heb als ik door de stad rij. Het wordt ook weer versterkt als je bezoek hebt wat net zo enthousiast is en die hetzelfde soort adrenaline gevoel krijgen van de energie van Mumbai. Arnout en Saskia waren hier met de jongens Simon en Felix en hoewel ze zuid Mumbai leuk vonden genoten ze net als ik het meest van het echte India in deze stad.

Simon, Felix en Anne bij de Gateway

Arnout en Saskia op Andheri station market

Na bijna anderhalf jaar zie je nog steeds elke dag wel weer iets raars, moois of bijzonders. Zoals dit, een van de vele vele gaten in Mumbai op het moment, zo’n chaos dat je je afvraagt hoe komt dit weer goed, maar dankzij het improvisatietalent van de Indiers komt het altijd weer goed en het werkt:

werk aan de weg... en de leidingen, en de telefoonkabels

En dit:

tempeltje aan de voet van een boomstam, midden op straat

Soms heb je een zg lucky shot, zoals deze:

kruispunt in Santa Cruz east

En de prachtige mensen die zo graag op de foto willen:

op Andheri station market

op straat in Santa Cruz east

nog roze handen van Holi

Bemoei je er wel mee!

Dat is lang geleden dat ik iets heb geschreven! Er is best veel gebeurd/gedaan maar ik was een tijdje inspiratieloos. Ik heb -vind ik zelf- toch wel weer een paar leuke onderwerpen waarvan ik hoop dat het jullie zal behagen

Een hele korte update over de voorbije maanden: we zijn in Rajasthan en Agra geweest. Dat was erg indrukwekkend. We hebben zoveel mooie foto’s, daar ga ik niet aan beginnen. Ik plaats er slechts een als bewijs dat we er zijn geweest, een van de zeven wereldwonderen, de Taj Mahal:

magisch Taj Mahal

In januari kwamen pake en oma. Voor pake was het nieuw maar Mumbai heeft er een nieuwe fan bij.

in de speeltuin aan Carter Road

Nu kijken we uit naar ons volgende bezoek: Arnout en Saskia met Simon en Felix die na hun reis van 6 maanden Mumbai als laatste stop hebben gekozen. Zaterdag komen ze aan.

Waar ik eigenlijk over wilde schrijven is hoe hard Mumbai veranderd. We zijn hier niet eens zo lang maar in het afgelopen jaar hebben we veel dingen onherkenbaar zien veranderen. Toen we in november 2008 aankwamen in Mumbai kwamen we buiten aan in een donker, stoffig, vies, chaotisch vliegveld waar je aangeklampt werd door bedelaars. Inmiddels is de nieuwe aankomsthal open en kom je aan op een vliegveld wat niets anders is dan ieder ander modern vliegveld behalve dan de hoop Indiers die buiten staan. Ook de commercials worden anders. Het viel ons op dat de laatste tijd meer westerse A-merk auto’s op tv zijn, meer commercials voor allerlei verzekeringen, keukens. Verder opent het ene na het andere luxe hotel, spa’s en zg wellness centres schieten als paddestoelen uit de grond, er wordt als een gek gebouwd aan allerlei hoge appartement gebouwen, malls, etc. We gunnen Mumbai de vooruitgang, natuurlijk moeten mensen niet in sloppen wonen, maar toch verliest de stad naar onze mening wat van haar charme. Het avontuurlijke van een stoffige donkere luchthaven, het rommelige van deze stad die uit haar voegen barst maar toch gewoon draait (alhoewel, gewoon….), al die kleine winkeltjes en koopmannetjes, alle oude ambachten die hier nog bestaan, het is zo mooi om te zien. Het zou jammer zijn als dat verdwijnt.

Iets grappigs wat ik vandaag in de mail kreeg is dit artikel (liever gezegd blog) over het toeteren hier. Wie het leuk vindt, lees, het is zeer herkenbaar en waar.

http://rusty.in/archives/pom-pom-the-authentic-guide-to-honking-in-india/

Horn ok please

Dat India een andere cultuur heeft dan Nederland is duidelijk. Sommige dingen liggen voor de hand en voel je meteen. Soms pas je je aan, soms moet je lachen als je merkt hoe diep sommige dingen in ons verankerd zijn waardoor je moeite hebt om mee te doen (naast iemand gaan staan bij het afrekenen is er een van ). Nu heb ik nog een voorbeeld het heeft me een jaar gekost om er achter te komen hoe het volgens mij zit, het was een ware openbaring. Al die tijd dachten we (en je hoort er meer buitenlanders over) wat zijn die Indiers ontzettend bemoeizuchtig en nieuwsgierig. Ze kunnen ongegeneerd naar je kijken, als er iets op straat gebeurd staan er binnen de kortste keren 10 man omheen, bij opstoppingen zijn er meteen meerdere mannetjes die het verkeer wel even regelen, als je kind heeft gehuild vraagt er altijd wel iemand wat er is, als ze moet hoesten of naar de kapper gaat krijg je ongevraagd advies (je moet haar nu medicijnen geven, of , het moet niet te kort). Vaak dacht ik waar bemoei je je mee of laat me nou eens met rust. Wat ik altijd wel mooi heb gevonden is als er iemand valt op straat of er is een ongeluk, dat er meteen een groep mensen is die zich ontfermt over het slachtoffer; ik denk wel eens, bij ons kan het maar zo gebeuren dat je op straat ligt en hopelijk komt er iemand helpen. Pas de afgelopen weken is me duidelijk hoe het echt zit en uit wat voor cultuur wij komen waardoor we denken dat het bemoeizucht of nieuwsgierigheid is. Het is gewoon echte betrokkenheid! Wij komen uit zo’n individualistische samenleving, het is ieder voor zich en je moet je vooral nergens mee bemoeien. Er is ook nogal veel agressie dus zijn mensen soms bang om te helpen (ik redeneer wel vanuit Amsterdam/de randstad, wellicht is het in andere delen van Nederland iets minder). Als er hier iets met je is staan er meteen mensen voor je klaar en van alle kanten wordt hulp aangeboden. Ze zijn gek op kinderen (helemaal op blond met blauwe ogen) en ze zijn oprecht begaan als er iets is. Het is een fijn idee als je een ongeluk zou hebben dat er genoeg mensen zijn die zich over je ontfermen en hulp regelen. Mensen zijn gul en gastvrij en behulpzaam. Nou ja, ik wilde dit delen omdat het een grappig fenomeen is dat je op een bepaalde manier geconditioneerd bent en dat het in een andere cultuur zijn irritaties op kan roepen omdat je redeneert vanuit je eigen cultuur en dat je in sommige gevallen pas laat doorhebt hoe de vork nou eigenlijk in de steel zit.

Kerstboodschap

Het is bijna kerst en het jaar is bijna voorbij. Vandaag werd de kerstvakantie op Anne’s school ingeluid met een zg Christmas Carnival; er stond een kerstboom, verder had het weinig met kerst te maken, maar het was erg leuk. De muziek, hoe kan het ook anders in India, stond op vol volume, er was veel vermaak.

komt allen tezamen

snacken met klasgenootjes Anav en Varya

Anne en Kees in het treintje

Dinsdag was er het Early Years kerstconcert, dat was erg leuk. Anne was Mary met baby Jesus en met lippestift wat ze erg mooi vond maar waardoor ze niet meer durfde te lachen (want dan gaat t er af)

Early Years kindjes doen een kerstmusical

Om af te sluiten nog een kerstboodschap. Wat onze koningin kan, kan ik ook! Ik kan het in ieder geval proberen… Daar gaan we, met het risico enorm clichematig en belerend te klinken

Relativeren doen we allemaal wel eens. Bezinnen doen we vaak aan het einde van het jaar (pas). In Mumbai merken we allebei dat we nog meer zijn gaan relativeren en bezinnen. De contrasten hier zijn soms hard en bizar. Vanmiddag reed ik in de auto met Anne vanaf het kerstfeest op school terug naar huis. We reden over Linking Road, een bekende winkelstraat in Bandra, waar veel gewinkeld wordt maar ook veel gebedeld, vooral door kinderen. Het beeld van die bedelende mensen raakt ons soms nog steeds diep, ook al zitten we hier nu een jaar. Het is hier nu avond. We zitten allebei met onze laptop op schoot en ik vertel net Carel dit verhaal en ik vertel over een vrouw die ik zag bedelen en dat ik dat beeld nu steeds zie. Soms janken we er even van, van alle armoede hier en het besef dat je er zo ontzettend weinig aan kunt doen. Soms voelen we ons machteloos. Tegelijkertijd waarderen we dat we gezond zijn, een huis hebben en elke dag te eten in overvloed. Je wordt soms boos over het onrecht in de wereld en dat kinderen niet zo op zouden moeten groeien. Etc etc. Niet te lang, want we moeten ook van ons eigen leven blijven genieten. Nou ja, in ieder geval mensen, besef alsjeblieft in wat voor rijkdom we leven in het westen, tel je zegeningen. Geef om of voor een ander. Geef je kerstpakket weg of vraag een cadeautje minder en stort het geld voor een goed doel.

Voor iedereen een mooi kerstfeest en een gezond, gelukkig en veilig 2010.

Carel en Matthea

Mannen met witte baarden

We zitten hier midden in de feestdagen, deels ‘geimporteerd’, zoals Sinterklaas. Vorige week precies op 5 december kwam Sinterklaas aan bij de Gateway of India. Daarna deelde hij cadeautjes uit bij de consul thuis. Helaas waren er geen bitterballen maar wel Leffe, Duvel (de belgische inbreng) en blokjes kaas! Hierbij een paar foto’s:

de 'stoomboot'

Anne en Kees bij de Gateway

voet aan wal

drukte

we zitten allemaal even recht

bij Sinterklaas

Inmiddels is Sinterklaas alweer vertrokken, afgelopen zaterdag kwam de kerstman aan. Dit was iets minder gemoedelijk, want een veel groter gezelschap, maar in een mooi hotel en allerlei vermaak voor de kindjes.

ho ho ho

bij de kerstman op schoot

En dan hebben we nog een man zonder witte baard: opa was op bezoek. Hij was er toen Sinterklaas aankwam en dat was natuurlijk leuk om mee te maken. Verder was er een aantal activiteiten op school dus opa Kees viel met z’n neus in de boter.

Sinterklaas vieren thuis

schaken met opa

Dit is een passende titel

Het is soms lastig om een leuke passende of pakkende titel te verzinnen. Vandaar bovenstaande titel Dit stukje gaat over van alles en dan laat mijn inspiratie me wel eens in de steek. Eerst een paar grappige dingen. We zijn hier nu een jaar en vandaag (pas) zag ik maar liefst 2 rickshaws rijden met deze tekst achterop:

hoeveel idioten neemt u mee?

Deze is ook grappig en zeer herkenbaar. Het is een commercial van Tata Indicom:

Het is allemaal herkenbaar maar waar we erg om moeten lachen is dat plastic, dat doet onze hulp ook, alles wordt bewaard. Uberhaupt alles maar vooral het plastic. En inderdaad alles gaat in dat plastic, ook mobieltjes gaan in plastic hoesjes, scooters hebben plastic hoesjes om het stuur, van alles wordt in plastic bakjes gestopt. En de wiggle (het heen en weer gaan van het hoofd), nog altijd grappig.

Nu nog wat beelden van onze laatste sightseeing trip naar de Haji Ali Mosque oftewel de floating mosque hier in Mumbai. Nu hebben we eigenlijk zo’n beetje alles gezien wat je in Mumbai ‘moet’ zien; wat niet betekent dat we nergens meer naar toe gaan, je kan altijd nog een keer, of toch ook maar die tempel….

pad naar de moskee bij laagtij

zicht op de wijk Worli

ingang naar de tombe

de tombe van Sayed Peer Haji Ali Shah Bukhari een rijke islamitische handelaar

bij papa op de nek

vissersbootjes bij eb

het pad terug naar het 'vaste' land

Inmiddels komt Mumbai (vooral Bandra gezien het grote aantal kerken en christenen) langzaam in de kerststemming. Het blijft raar met deze temperaturen, maar het werkt wel aanstekelijk.

jaarlijkse etalage

mooi al die bling bling

Nou ja, wij hebben zaterdag eerst Sinterklaas die aankomt bij de Gateway (zeker een foto waard!) en daarna zullen we het huis eens even pimpen met kerstversieringen. Anne kan niet wachten.

Was dit een luchtig stukje of niet?